|
|

楼主 |
发表于 2005-9-26 12:12:17
|
显示全部楼层
<b>Илгээсэн : </b><a href="http://www.tsahimurtuu.mn/subscribe/emailsearch.php?email=497r5032@mn.waseda.ac.jp" target="_blank" >Gerelt</A>
<B>Огноo : </B>Баасан, 20-12-2002
<B>Сэдэв : </B>Ovor Mongol gedeg uhagdahun
<B>Захидалын бие : </B>
<a>Буцах</A> | <a href="http://www.tsahimurtuu.mn/archive.php?body=1&msgid=4103" target="_blank" >Ємнєх Захидал</A> | <a href="http://www.tsahimurtuu.mn/archive.php?body=1&msgid=4105" target="_blank" >Дараагийн Захидал</A>
Sain baitsgana uu? Ortoochid oo.
Zarim neg huntei uulzan yariltsaj baih hiigeed nom bichig suljeenii
zahidaliig sonirhon unshij suuhad Ovor Mongol gedeg uhagdahuun yanz
yanzaar oilgogdoj baigaa ni todhon bolhor ochuuhen bi heree ul hemnen ene
zahidaliig zoriglon bichibei. Medlegiin hyazgart tushigdan tashaa ereetssen
zuil aavaas nomiin shuluun zangaar zaaj dohyomu.
Ovor ba Ar gedeg ugiin utgiig Mongol ahan duusdee tailah shaardalga alga.
Gevech Hyatad helend Ovor Mongoliig Nei Meng Gu (???=dotor mongol, dotood
Mongol), Ar Mongoliig Wai Meng Gu(???=gadar (gadna) Mongol, gadaat Mongol)
gej orchuulj irsen tuuhtei. Ene orchuulga baahan asuudaltai ch yum shig
sanagdana. Mongolchuudiin heldeg Ovor Mongol ba Ar Mongol bolvoos goviin
Ovor Ar, ooroor helvees goviin omnoh ba aryn Mongol gesen l ug gegchiig
ta anduud yuun andah. Sonirholtoi ni Hyatad orchuulgain noloog hurtej
Yaponchuud Ovor Mongoliig Nai Mongoru, Ar Mongoliig Gai Mongoru gej Hyatad
duudalgaar unshij yarih ni tsoon harin Uchi Mongoru, Soto Mongoro gej
Yapon unshilgaar unshij yarih ni olon. Dotor gedeg utgatai (?) hanziig Uchi
gej Yapon ayalgaar unshhaar ooriin, geriin gesen sanaa ni arai ih tusdag
taltai. Gadna gedeg (?) hanziig Soto gej Yapon unshilgaar unshhaar hari,
gadaat gesen sanaa ni iluu boldog shig sanagdna.
Yaponchuud Ovor ba Ar Mongoliig Uchi Mongoru, Soto Mongoro gej unshdag ni
Manj uls baiguulagdsan yavdaltai holbootoi gej uzdeg humuus ch bii. Jishee
ni odoogiin Ovor Mongoliin zuun heseg ni Manj ulsiin hariand orj Bogd
nairamdah Mongol ard uls tusgar togtnoson uls baisan bolohoor Uchi Mongoru,
Soto Mongoro gej Yapon unshilgaar duuddag bolson gedeg. Harin tiim eshiig
tsaash narivchilah heregtei.
Sedevdee orohod Ovor Mongol Ar Mongol gedeg ner tomiyo 1635 onoos omno
baisan gej helehed hetsuu. Zuun Mongolchuud Manj chin ulsiin erhsheeld
orson tuuhtei holbogdon garsan ner tomio bolov uu gej taah yum. Tuhailval
Ovor 57 Ar 49 hushuu gej huvaagdsan yavdaltai holvootoi bolov uu? Gevch ter
uiin Ovor Mongol ba Ovorlogch bol odoogiin Ovor Mongol gedegtei ijil
uhaagdahuun bus. Odoogiin Ovor Mongol gedeg bol 1947 onii 5 sariin 1-nii
odor Wangiin sum buyu odoogin Ulaan hotod baigulagdsan Ovor Mongoliin
oortoo zasah oron gedeg zasag zahirgaanii ner tomio yum. Ooroor helvel
ugdaa Ovor Mongol bish baisan Mongol nutag oron ch 1947 onoos hoish Ovor
Mongoliin oortoo zasah orond hamaaragdah bolson yum. Jisheelvel Holon boir
1947 onoos omno Ovor Mongold bagtdaggui baisan bogood nutagiin Barga,
Daguur, Oold, Evenk nar odoo her ni Hyangan davaanii omno baigaa Horchin
Harchin zergiin Mongolchuudiig Ovor Mongol gedeg. Ter ni yaahav, yuuch
gesen odoogiin Ovor Mongol gedeg uhaagdhuuniig Oird, Buriyad, Halh,
Dorvod, Urinhai, Ovor Mongol gej en zeregtsuulen bichih ni uchir
dutadgdaltai bolson shig sanagdna. Tuhailval ene Ovor Mongol chini yamar
yastan yum be? Ovor Mongold az tortog Oird, Buriyad, Halh, Dorvod,
Urinhai, Horchin, Harchin, Uuhan, Baarin, Tshar, Ujimchin, Avga, Avhanar,
Urd, Tumed, Yunshebu, Gorlos, Mongoljin, Jaruud, Hereed geh metiin olon
yastad Ovor Mongol gedeg yastan bolchsan yum uu? geh metiin ergelzee
tordog. Ovor Mongold baidag olon yastad (Ovor Mongoliin yastadiin tuhai
ene ortoond duruu taniltsuulsan) oor ooriin ontsologtoi soyoloo neleed
hadgalsaar baigaa yum. Yos zanshil omosch zuuh ni ch oor hoorondoo
medegdem yalgagdah ontsologtoi. Mongol helnii huvid Obor Mongol ayalga gej
haanaas ch ereed olohgui. Goltsuu oor ooriin nutgiin ayalgaaraa yaridag.
Tsahar aylgaiig alban yosoor Ovor Mongoliin barimjaa ayalga bolgoson bolov
ch odoohondoo togoomji(niidem hereglegdej) chadaagui baisaar. Uund yanz
buriin bodit shaltgan baidag bolov ch neg gol shaltgan ni Mongol usegt
baih gej boddog. Erteed hen neg mani Mongol usgiig?unshhaar Hyatad ayalga
garna ch gej bichij biba uu ugui uu. Mongol usegd bish, Mongol usgiig hen
unshhaasaa l shaltna biz. Tiim ch bolhoor Ovor Mongoliin olon yastad Mongol
usgee oor ooriinhoo nutgiin ayalgaaraa unshij ooriin ayalgaa onoodor
boltol hadaglah chuhal tuluuraa bologson baih. Bas el yastad yamar negen
nutag orond boomron suuj oor ooriin niigemee baigulj batlaj irsen
yavdaltai ch shuud holvootoi baih.
Ovor Mongol gedeg zasag zahirgaanii ner tomiyog yastan gedeg uhaagdhuuntai
hutgah buyu ijil utgaar bichih ni zohisgui mortoon oilgomj muutai bolno.
Tegej bichsen zuiliig zad irged (oor undesten) unshaad buruu torogdol
torj bolh taltai gedeg bolov ch Ovor Mongoliin el yastadiin oormots soyol
yos zanshiliig saitur hargalzan uzehguigeer Ovor Mongol gedeg gants
tsogtsond hamruulan sudalsan erdem shnjilgeenii buteel neleed heden helend
haragdaad baina.
Hicheenguilsen
S. Gerelt
Yapon uls Kanagawa muj
<a href="http://www.tsahimurtuu.mn/archive.php?body=1&msgid=4104" target="_blank" >http://www.tsahimurtuu.mn/archive.php?body=1&msgid=4104</A>
|
|